สักวาเรื่องสามก๊ก ตอนโฮจิ๋นสิ้นอำนาจ (๑)

         มีผู้อ่านที่เหนียวแน่นต่อสกุลไทยและต่อการแสดงสักวาของ "สโมสรสยามวรรณศิลป์Ž มานานปี ทวงมาว่า ไม่เห็นผู้เขียนนำบทสักวาที่ไปแสดงสักวาครั้งหลังสุดที่วังสวนผักกาด มาลงตามที่สัญญาไว้ในวันนั้น ท่านให้เหตุผลว่าตอนที่ไปฟังนั้น ได้สนุกตอนฟังเพลงประกอบด้วย ก็ได้อารมณ์ดีอยู่ แต่บางทีถ้อยคำที่ออกไมโครโฟน ก็ฟังไม่ชัดบ้าง จึงอยากอ่านบทสักวาที่ถูกต้อง จะได้รับรสวรรณศิลป์เต็มความหมายอีกมิติหนึ่ง แม้ไม่มีทำนองเพลงเป็นลำนำประกอบ แต่ที่บอกชื่อเพลงที่นักร้องขับร้อง ก็พอเดาได้
         ผู้เขียนขอเรียนว่ามิได้ละเลยคำสัญญานั้น แต่เกรงว่าผู้อ่านอื่นๆอาจคิดคนละอย่างต่างทัศนะไป จึงรอดูเหตุการณ์สักหน่อย ตอนนี้รู้ว่ามีคนคอยอ่านและทวงมา ก็ยินดีที่จะทำตาม ด้วยความเต็มใจยิ่ง
         เมื่อวันอาทิตย์ที่ ๑๔ มกราคม ๒๕๕๐ กองทุน ม.ร.ว.อายุมงคล โสณกุล มีพิธีมอบรางวัลนักเขียนบทความดีเด่นประจำปี ๒๔๔๙ ดังที่เคยมา ซึ่งควรจะบันทึกไว้ด้วยว่า ปีนี้คณะกรรมการพิจารณารางวัล มีมติเป็นเอกฉันท์ ยกย่อง มุกหอม วงษ์เทศ (นามสกุลคุ้นๆ) ผู้เขียนประจำคอลัมน์ "เขียนความคิด" ในมติชนฉบับวันอาทิตย์ ให้ได้รับรางวัล เพราะมีลีลาการเขียนเข้าทำนองอย่างที่ ม.ร.ว.อายุมงคล โสณกุล เคยได้รับความนิยมมาก่อน เช่น ใช้สำนวนหยิกแกมหยอกเป็นกันเอง มีอารมณ์ขัน แต่แทรกด้วยสาระ ให้ข้อคิดน่าสนใจ
         ในฐานะที่คอลัมน์นี้ว่าด้วยการมองภาษา จึงขอยกคำประกาศที่ ม.ร.ว.สุมาลยมงคล โสณกุล ประธานกองทุนฯทูลรายงานแด่ ม.จ.กรณิการ์ จิตรพงศ์ ประธาน ดังนี้
         มุกหอม วงษ์เทศ เป็นนักเขียนบทความรุ่นใหม่ที่มีความสามารถสูงในด้านการใช้ภาษาวิพากษ์วิจารณ์สังคมและวัฒนธรรมร่วมสมัยหลากหลายแง่มุม วิธีการนำเสนอ ความรู้สึกนึกคิด ความรู้และอารมณ์ในบทความของมุกหอมแสดงให้เห็นพัฒนาการด้านวรรณศิลป์อย่างต่อเนื่อง ผลงานของมุกหอมชวนให้อ่านและชวนให้คิด แม้บางเรื่องจะเป็นเพียงปัญหาในชีวิตประจำวันของคนกรุงเทพฯ ด้วยความที่มุกหอมเป็นผู้ที่มีความรู้สึกละเอียดอ่อนและซื่อสัตย์ต่อความรู้สึกของตนเอง และด้วยความที่เป็นผู้มีทักษะสูงในการเลือกใช้คำ โดยเฉพาะการเล่นคำแบบต่างๆ จึงสามารถสร้างอารมณ์ขันขึ้นได้ในบริบทของเรื่องที่บางทีไม่น่าจะก่อให้เกิดอารมณ์อันสุนทรีย์เช่นนั้นได้
         ด้วยคุณสมบัติพิเศษนี้ ทำให้บทความของมุกหอมน่าอ่าน น่าสนใจ น่าติดตามและมีความโดดเด่นแตกต่างจากนักเขียนร่วมสมัยคนอื่นๆ
          มุกหอม วงษ์เทศ เป็นอักษรศาสตรบัณฑิต จากคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และสำเร็จการศึกษาขั้นปริญญาโทจากมหาวิทยาลัยชั้นนำในสหรัฐอเมริกาและอังกฤษ คือสาขาเอเชียอาคเนย์ศึกษา จากมหาวิทยาลัยคอร์แนล และสาขามานุษยวิทยา จากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ เคยทำงานที่สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ปัจจุบันเป็นนักเขียนและคอลัมนิสต์ มีผลงานรวมเล่มบทความและเรื่องสั้น (ภาษาไทย) มาแล้ว ๓ เล่ม และภาษาอังกฤษ ๑ เล่ม (ซึ่งเป็นวิทยานิพนธ์เสนอที่มหาวิทยาลัยคอร์แนล) มีเนื้อหาว่าด้วยข้อโต้แย้งเกี่ยวกับหลักศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหง
         กองทุน ม.ร.ว.อายุมงคล โสณกุล ตั้งขึ้นเมื่อ ปี ๒๕๒๙ จากเงินที่ญาติมิตรและบุคคลทั่วไปที่มีจิตศรัทธาบริจาคร่วมทำบุญอุทิศส่วนกุศลแก่ ม.ร.ว.อายุมงคล โสณกุล ซึ่งเป็นนักเขียนบทความดีเด่นคนหนึ่งของวงวรรณกรรมไทย (เกิดเมื่อวันที่ ๓๑ กรกฎาคม ๒๔๘๑ ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ ๘ สิงหาคม ๒๕๒๘) เพื่อเป็นที่ระลึกถึงผู้ที่จากไปและเพื่อสร้างกุศลตามเจตนารมณ์ของผู้บริจาคในแนวทางที่ผู้วายชนม์เคยชื่นชมศรัทธาเป็นพิเศษมาตลอดชีวิต โดยนำดอกผลจากกองทุนไปช่วย เหลือศิลปินที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และมอบรางวัลเป็นกำลังใจแก่นักเขียนบทความมาทุกปี
หลังจากที่องค์ประธาน ทรงพระกรุณาประทานรางวัลแล้ว สโมสรสยามวรรณศิลป์ ร่วมกับวงดนตรีไทยคณะดุริยประณีต ในความควบคุม ของ อาจารย์สุดจิตต์ ดุริยประณีต ศิลปินแห่งชาติ สาขาคีตศิลป์ ปี ๒๕๓๖ เสนอการแสดงสักวา เรื่องสามก๊ก ตอนโฮจิ๋นสิ้นอำนาจ แก่ผู้มาร่วมงาน โดยมีนักร้องที่มาช่วยเติมบรรยากาศให้เต็มตรลบอบอวลด้วยเพลงไทยสำเนียงจีน อันสนุกสนานวันนั้น นอกจาก อาจารย์สุดจิตต์ ดุริยประณีต แล้วก็ยังมี คุณสุรางค์ ดุริยพันธุ์ อดีตพนักงาน ช่อง ๙ อ..ม.ท. คุณดวงเนตร ดุริยพันธุ์ กับ คุณสมชาย ทับพร จากกรมศิลปากร และ คุณณรงค์ รวมบรรเลง จากกรมประชาสัมพันธ์มาร่วมให้ความครึกครื้นด้วย
         ส่วนผู้บอกสักวานั้น ก็มีนักสักวาหน้าเดิมที่ขาดไม่ได้คือ ศ.เกียรติคุณ นพ.พูนพิศ อมาตยกุล ประยอม ซองทอง อำพล สุวรรณธาดา นิภา บางยี่ขัน ม.ร.ว.อรฉัตร ซองทอง รศ.นภาลัย สุวรรณธาดา และ ผศ. ดร.ญาดา อารัมภีร (ขาดคนสำคัญ เช่น ผศ.มะเนาะ ยูเด็น รศ.วันเนาว์ ยูเด็น และ อดุล จันทรศักดิ์ ไปอย่างน่าเสียดาย เพราะธุระปะปังมักไม่ค่อยปรานีใคร
         การแสดงวันนั้นเริ่มด้วย ศ.เกียรติคุณ นพ.พูนพิศ เป็นผู้ไหว้ครู โดยบทไหว้ครูนี้ อาจารย์สุดจิตต์ ดุริยประณีต ขับร้องในทำนองเพลงพญาครุฑ
สักวาไหว้ครูผู้สั่งสอน / ให้ว่ากลอนวิจิตรคิดแคล่วคล่อง / ไหว้ครูร้องครูประดิษฐ์คิดทำนอง / ให้เพราะพร้องเสนาะสนิทฟังติดใจ / กราบท่านเจ้าของวังสวนผักกาด / โปรดประสาทให้แผ้วผ่องสมองใส / ไหว้ "อายุมงคล" ดลโชคชัย / หวยงวดหน้าเลขอะไรช่วยบอกเอย (ฮา-ปรบมือ)
         ตามมาด้วยบทเกริ่นชวน โดยคุณประยอมซึ่งทำหน้าที่พิธีกรไปด้วย บทนี้คุณสมชายขับร้องทำนองเพลงจีนเก็บบุปผา ดังนี้
         สักวาสามหนุ่มชายวัยกำดัด / กำหนดนัดหนึ่งสาวซิงสามขิงแก่ / เคยชื่นชมคารมฝันไม่ผันแปร / หรือยักแย่ยักยันตามวันวัย (ฮา) / ในวาระมอบรางวัลอายุมงคล / หมายบันดลประพนธ์พจน์ให้สดใส / ท้าสี่สาววัยเหลือน้อยมาร้อยมาลัย (ฮา) / กวีไทยสามยายย่าหนึ่งน้าเอย (ฮา-ปรบมือ แถมอธิบายอีกว่า ความจริงคือหนึ่งยาย สองย่ากับหนึ่งน้า -ฮา)
         ตามมาด้วยบทเกริ่นรับโดย รศ.นภาลัย อดีตประธานชุมนุมวรรณศิลป์ จุฬาฯคนที่ ๓ และอดีตผู้ช่วยอธิการบดี มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช บทนี้คุณดวงเนตร ขับร้องในทำนองเพลงจีนขวัญอ่อน ดังนี้
         สักวาสี่หญิงวัยขิงอ่อน / ยังอ่อนซ้อนสดศรีแต่มีหลาน (ฮา) / พบชายจริงขิงแก่ยักแย่ยาน / มาชวนขานคำกลอนเหมือนย้อนวัย / ด้วยเห็นแก่งาน "อายุมงคล" / สร้างกุศลเพื่อนักเขียนจำเนียรสมัย / อรฉัตรนิภานภาลัย / อีกสาวใสญาดารับท้าเอย (ปรบมือ)
ตามมาด้วยบทแจกตัว บทแรกคุณอำพลแจกว่า
         สักวาขอให้ว่าเรื่องสามก๊ก / ตอนโฮจิ๋นเป็นนายกแล้วยุ่งเหยิง / นภาลัยรับบทว่าหน้าระเริง / ใช้ชั้นเชิงคนใกล้ชิดจริตกล / หมอพูนพิศบทขันทีที่ปรึกษา / รวมศรัทธาจริยธรรมโน้มนำผล / มอบตั๋งโต๊ะตัวนำให้อำพล / ผู้สืบค้นเรื่องมาหาเรื่องเอยเสภา (ปรบมือ บทนี้ คุณณรงค์ ขับเสภา)
ส่วนบทที่ ๒ คุณอำพลแจกตัวต่อไปว่า
         สักวาแจกต่อไปให้ญาดา / ที่เตรียมมางัดข้อผู้บริหาร / ให้คุณหญิงอรฉัตรเชียร์รัฐบาล / คงไม่ค้านกันแหลกแยกแผ่นดิน / ประยอมได้บทอะไรไปก็เหมาะ / จึงจำเพาะให้โชว์บทโฮจิ๋น / คุณหญิงโฮควรนิภาน้ำตาริน / แจกบทสิ้นเชิญคุณหมอว่าต่อเอย (ปรบมือ บทนี้คุณสมชายขับร้องในทำนองเพลงเกริ่นจีน เรียกบรรยากาศให้ครึ้มขึ้นมาได้ทันที
เริ่มดำเนินเรื่องโดยที่ปรึกษาฮ่องเต้ นพ.พูนพิศ และ คุณสมชาย ทับพร ขับร้องทำนองเพลงอาเฮีย เรียกบรรยากาศทันยุคสมัยว่า
         สักวาที่ปรึกษาท่านฮ่องเต้ / เบื่อลูกน้องเสเพลคอรัปชั่น / กินเป็นกลุ่มยุบยับจับไม่ทัน / ราษฎรพากันเอือมระอา / เป็นรัฐบุรุษสุดจิตจะคิดแก้ / บ้านเมืองแย่หุ้นก็ร่วงห่วงนักหนา / จะหาใครหัวดีมีปัญญา / เลือกใบหน้าเหลี่ยมดีมีทรัพย์เอย (ฮา � ปรบมือ)
ตามมาด้วยบทโฮจิ๋น ซึ่งคุณประยอมรับบทแทนคุณอดุล ผู้ไม่สามารถจองตั๋วเครื่องบินกลับจากเชียงใหม่ได้ บทนี้คุณสมชาย ขับร้องในทำนองเพลงตะลุ่มโปงจีนสนุกสนานครื้นเครงทีเดียว
          สักวาโฮจิ๋นคนถิ่นเหนือ / แม้ชื่อเชื้อชวนถวิลถึงถิ่นใต้ (ฮา) / เห็นบ้านเมืองเดือดร้อนไม่นอนใจ / ตั้งพรรคใหม่เข้าอาสาประชาชน / นโยบายการตลาดประกาศเปรี้ยง / ประชานิยมโกยเกลี้ยงทุกแห่งหน / หว่านเงินตราธิปไตยในตำบล / เสียงท่วมท้นอัครนายกสิบหกล้านเอย (ฮา-ปรบมือ)
          ต่อไปเป็นบทคุณหญิงโฮจิ๋น ซึ่งคุณนิภา ผู้ที่ อิงอรŽ นักเขียนสำนวนปากกาจุ่มน้ำผึ้งให้ฉายาคราเฟื่องที่วรรณศิลป์ธรรมศาสตร์ว่า บุษบาท่าพระจันทร์Ž เป็นผู้รับบท บทนี้อาจารย์สุดจิตต์ขับร้องในทำนองเพลงจีนต้องเชียง ไพเราะคุ้นหูยิ่ง
สักวามาดามนามโฮจิ๋น / หน้าชิ้นชินชื่อคุ้นคุ้น (คล้าย) คุณหญิงอ้อ (ฮา) / บารมีแผ่ช่วยรวยจนพอ / ซื้อขายก็สะดวกคล่องทุกช่องไป / กระจายทรัพย์เผื่อแผ่แก่วงศ์วาน / หุ้นเบิกบานจัดสรรแบ่งปันให้ / ทั้งลูกเต้าพี่บุญธรรมซ้ำคนใช้ / เป้าหมายใหม่ย่านรัชดาน่าซื้อเอย (ฮา�ปรบมือ)
อาจารย์นภาลัยในบทบริวารโฮจิ๋นรับบทต่อไปว่า
         สักวาบริวารท่านโฮจิ๋น / ผู้ดูแลทรัพย์สินของนายใหญ่ / อยู่เบื้องหลังทุกอย่างนายวางใจ / ซุกหุ้นไว้มากมายเมื่อหลายปี / นายขายหุ้นต่างชาติพลาดชัดชัด / ก็ช่วยตั้งบริษัทนอมินี่ / วันนี้นายใจป่วยต้องช่วยที / สั่งยาดีเลิฟโลชั่นปลอบขวัญเอย (ฮา-ปรบมือ คุณสุรางค์ ขับร้องบทนี้ในทำนองเพลงจีนลั่นถัน ที่ไพเราะไม่น้อยเลย
          ขอเรียกน้ำย่อยเพียงแค่นี้ก่อน โปรดติดตาม-อย่าพลาดบทมันๆในตอนหน้า

บริษัท อักษรโสภณ จำกัด 58 สุขุมวิท 36 (นภาศัพท์) คลองตัน คลองเตย กรุงเทพฯ10110 โทร 0-2258-5861 Fax0-2258-9130

มีปัญหาในการใช้งานติดต่อ  Webmaster@aksornsobhon.co.th