Untitled Document

ภาษาไทยวันนี้ - มองภาษา

ฝืดเคือง อัตคัด ขัดสน แร้นแค้น ยากจน

ฝืดเคือง ประกอบด้วยคำว่า ฝืด กับ เคือง ฝืด หมายความว่า ไม่คล่อง ติดขัด เช่น เวลาหน้าฝนประตูที่ถูกน้ำฝนมักจะฝืดเปิดออกยาก ตลกที่ไม่ตลก คนดูดูแล้วไม่ขำตามที่ควรเรียกว่า ตลกฝืด ภาวะที่เงินในประเทศมีน้อย ไม่เพียงพอในการหมุนเวียน ค่าเงินตกต่ำ ต้องจ่ายเงินมากเพื่อซื้อของที่มีราคาแพง เรียกว่า ภาวะเงินฝืด ส่วนเคือง หมายถึง โกรธ แค้น เมื่อรวมกันเป็น ฝืดเคือง จึงใช้หมายถึง ความเป็นอยู่ที่ติดขัด ไม่สะดวก ไม่คล่อง สิ่งที่ทำให้ความเป็นอยู่ไม่สะดวก อาจเป็นเพราะไม่มีเงินทองจับจ่ายใช้สอยหรือมีเงินใช้สอยน้อย เพราะไม่มีสิ่งที่ต้องการได้ต้องการใช้ เพราะสภาวะของโลกไม่เป็นไปตามปกติ หรือเพราะเหตุอื่นๆก็ได้ เช่น ตอนนี้เขาตกงาน จึงมีชีวิตอยู่อย่างฝืดเคือง ในเวลาสงครามนั้นการทำมาหากินฝืดเคืองมาก ตอนนั้นเราต้องทนอยู่กันอย่างฝืดเคืองเพราะข้าวของเครื่องใช้หายากมาก
อัตคัด พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานให้ความหมายว่า ขัดสน ขาดแคลน มีน้อย เช่น ที่นี่น้ำใช้ค่อนข้างอัตคัด เพราะอยู่บนที่สูงน้ำหายากคุณต้องใช้น้ำอย่างประหยัดสักหน่อยนะ เพื่อนอาจจะล้อกันด้วยข้อความว่า ผมรู้แล้วว่าคุณเป็นคนอัตคัด อัตคัดเงินทอง อัตคัดความรู้ และอัตคัดผมอีกด้วย ดูซิผมบางจนเกือบจะล้านแล้ว จะเห็นว่า คำว่า อัตคัด ใช้กับสิ่งที่มีน้อยได้หลายอย่าง ดังตัวอย่างที่ยกข้างต้น อัตคัด ใช้กับเงิน น้ำ สิ่งของเครื่องใช้ และยังอาจใช้กับคำว่า ความรู้ และผม ได้ด้วย
ขัดสน พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานให้ความหมายว่า ฝืดเคือง อัตคัด ขาดแคลน ลำบาก คำว่า ขัดสน ประกอบด้วยคำว่า ขัด ซึ่งหมายความว่า ติด ไม่คล่อง เช่น ในคำว่าขัดขวาง ขัดข้อง ขัดขืน ขัดแข็ง ขัดจังหวะ ซึ่งล้วนมีนัยความหมายว่า ไม่ราบรื่น ไม่สะดวก คำว่า ขัดสน แม้จะใช้ในความหมายว่า ฝืดเคือง ขาดแคลน แต่จะต้องมีนัยความหมายว่า เพราะมีอุปสรรค มีสิ่งขัดขวาง เช่น เขาต้องการให้เราช่วย แต่เราก็ขัดสนเพราะจนปัญญาไม่รู้ว่าจะช่วยเขาได้อย่างไร
แร้นแค้น พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานให้ความหมายว่า ฝืดเคือง ขัดสน ขาดแคลน มีนัยความหมายว่า ลำบาก ยากแค้น ต้องเปลี่ยนแปลงความเป็นอยู่จากที่เคยสบาย เคยมีความสุขมาเป็นชีวิตที่ลำบากยากแค้น ไม่มีสิ่งที่เคยมี เช่น ตั้งแต่พ่อแม่เขาล้มละลายเขาก็มีชีวิตที่แร้นแค้นอยู่หลายปี เราเป็นคนยากจนไม่ว่าอะไรมันก็แร้นแค้นไปหมดทุกอย่าง
ยากจน หมายถึง ไม่มีเงิน ไม่มีรายได้ ไม่มีทรัพย์สิน ในปัจจุบันที่เงินเป็นสิ่งสำคัญซึ่งจะทำให้สามารถทำให้สำเร็จสมประสงค์ทุกประการ คนไม่มีเงินไม่สามารถดำรงชีวิตอยู่ได้เนื่องจากอาหาร เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัยซึ่งเป็นสิ่งที่จำเป็นพื้นฐานสำหรับการดำรงชีวิตอยู่ต้องใช้เงินซื้อ คนไม่มีเงินจะมีชีวิตที่ขัดสน ยากไร้ อัตคัด และไม่อาจมีความสุขได้ คนจึงต้องพยายามหางานเพื่อให้ได้เงินมาใช้ประทังชีวิต ให้เงินซื้ออาหาร สร้างที่พักอาศัย ซื้อยารักษาโรค คำว่า ยากจน มักจะมีคำว่า เข็ญใจ ต่อท้าย เป็น ยากจนเข็ญใจ หมายความว่า ยากจนและแร้นแค้น ยากจนมากจึงมีแต่ความลำบาก เช่น คนที่ยากจนเข็ญใจอย่างเราต้องรู้จักเจียมเนื้อเจียมตัว จะซื้อจะจ่ายอะไรต้องดูให้ดีว่าคุ้มค่าราคาเหมาะสมหรือไม่ คนที่ยากจนต้องไม่ใช้จ่ายสุรุ่ยสุร่าย เพราะเงินทุกบาททุกสตางค์หามาได้ด้วยความลำบาก คนที่ยากจน อาจจะใช้ว่า คนที่ไร้ทรัพย์ หมายความตามรูปศัพท์ว่า คนไม่มีทรัพย์ เป็นคำที่ใช้ในภาษาเชิงวรรณศิลป์ และมักจะใช้ขยายความเป็น ไร้ทรัพย์อัปภาคย์ หมายความว่า ไม่มีทรัพย์ไม่มีวาสนา หรือใช้ว่า อาภัพอัปภาคย์ หมายความว่า อาภัพไม่มีวาสนา
ภาษาไทยมีคำใช้หลายคำที่มีความหมายโดยรวมคล้ายกัน เช่น คำที่ยกมาวันนี้มีความหมายแก่นว่า ลำบากเพราะยากจน หรือความยากจนทำให้เกิดความลำบากในการดำรงชีวิตแต่ความลำบากอาจมีลักษณะที่ต่างกัน จึงมีคำใช้ต่างกันไป

	บทความ-สารคดี