หยุด หมายความว่า ไม่กระทำต่อไป ไม่ดำเนินต่อไป เช่น รถหยุด เครื่องจักรหยุด ฝนหยุด นาฬิกาหยุด หากต้องการบอกให้ชัดเจนว่า อาการกระทำ หรืออาการดำเนินนั้นคืออะไร ก็ใส่คำต่อท้ายเพื่อขยายความ เช่น รถหยุดวิ่ง เครื่องจักรหยุดเดิน ฝนหยุดตก นาฬิกาหยุดเดิน คำว่า หยุด เป็นคำกริยาอกรรมหรืออกรรมกริยา คือ กริยาที่ไม่จำเป็นต้องมีคำนามมารับก็เข้าใจได้ คำที่มาต่อท้ายเพื่อขยายความไม่ใช่คำนามเป็นคำกริยาที่เกิดตามกริยา ส่วนในประโยคว่าเขาหยุดรถ หัวหน้าบอกให้หยุดเครื่อง ถ้าเขาคิดจะทำอะไรก็ไม่มีใครหยุดเขาได้ คำว่า หยุด เป็นกริยาสกรรมหรือสกรรมกริยา คือคำกริยาที่มีคำนามเป็นกรรมต่อท้าย นักภาษาบางคนเรียกกริยาอย่างนี้ว่า กริยาอกรรม-สกรรม คือ กริยาที่อาจปรากฏโดยมีกรรมหรือไม่มีกรรมมาต่อท้าย ก็ได้ คำว่า หยุด ปรากฏเป็นส่วนประกอบของคำประสม ว่า วันหยุด หมายถึงวันที่กำหนดให้เป็นวันไม่ทำการของราชการ ธนาคาร หรือหน่วยงาน เช่น วันหยุดสุดสัปดาห์ วันหยุดกลางปีของธนาคาร วันหยุดตามเทศกาลต่างๆ หยุด ในที่นี้จึงแปลว่า หยุดทำการ หยุดราชการ

ยั้ง แปลว่า หยุดชะงัก เช่น เขาจะเข้าไปหาพ่อในห้องทำงาน แต่ได้ยินเสียงพูดแสดงว่าพ่อกำลังมีแขกจึงยั้งอยู่ ยั้ง แปลว่า พยายามหยุดแต่อาจจะไม่สำเร็จ เช่น เขาเดินมาเร็ว พอพ้นหัวมุมตึก ยั้งไม่ทันจึงชนกับคนที่มาจากอีกด้านหนึ่งอย่างจังทีเดียว ยั้ง เมื่อใช้ในความปฏิเสธว่า ไม่ยั้ง แปลว่า ไม่หยุด ไม่คิดจะหยุด เช่น ชายคนนั้นพยายามจะข่มขืนเธอ เธอคว้าไม้ได้ อันหนึ่งจึงตีไม่ยั้งจนชายคนนั้นทรุดลงไปกองกับพื้น คุณเป็นเบาหวานแต่ชอบขนมยังคงกินไม่ยั้งอย่างนี้ น่ากลัวจะเป็นอันตราย ยั้ง แปลว่า หยุดกระทำเพราะมีเหตุผลสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เช่น ยั้งคิด หมายความว่า หยุดแล้วคิดอย่างมีเหตุผล คิดอย่างมีสติ เช่น เธอควรจะยั้งคิดเสียบ้างว่าเขาเป็นเด็ก เขาทำผิดเพราะไม่รู้จึงควรอบรมเขาดีกว่าไปลงโทษ ยั้งใจ หมายความว่า ควบคุมจิตใจไม่ให้หลงใหล รักใคร่คนใดคนหนึ่งหรือสิ่งใดสิ่งหนึ่งจนเกินไป เช่น เธอยังเป็นนักเรียนอยู่ควรยั้งใจไม่ไปคิดถึงเรื่องรักใคร่ ไม่คิดถึงเพื่อนต่างเพศจนเสียการเรียน ใช้ว่า ยับยั้งชั่งใจ ก็ได้ หมายความว่า ระงับใจ มีสติ ไม่ทำสิ่งที่ไม่ดี ไม่ปล่อยใจไปคิดสิ่งที่ไม่สมควร เช่น เขามีภรรยาแล้ว เธอจะรักเขาเพียงใดก็ต้องยับยั้งชั่งใจไว้ อย่าปล่อยตัวตามใจไปทำผิดศีลธรรมประเพณี ยั้ง อาจเกิดร่วมกับคำอื่นเป็น หยุดยั้ง ยับยั้ง หยุดยั้ง แปลว่า ขัดขวางมิให้ผู้ใดผู้หนึ่งกระทำการสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เช่น เราต้องช่วยกันหยุดยั้งพวกทำลายทรัพยากรของชาติก่อนที่จะสายเกินแก้ ยับยั้ง ก็แปลว่า ขัดขวางมิให้ผู้ใดผู้หนึ่งกระทำการสิ่งใดสิ่งหนึ่ง แต่ความหมายอ่อนกว่า หยุดยั้ง เช่น เธอไปยับยั้งเขาไว้ก่อนอย่างเพิ่งให้เขาบอกข่าวร้ายให้คุณพ่อทราบ

งด แปลว่า หยุดการกระทำที่ทำอยู่ปกติ เช่น ก่อนเข้าผ่าตัดผู้ป่วยต้องงดอาหาร เขางดอาหารเช้าเพราะจะไปเจาะเลือดตรวจระดับน้ำตาล เขารู้สึกเพลียจึงงดออกกำลังกายที่ทำอยู่ทุกวัน ฝนตกหนักพระออกบิณฑบาตไม่ได้จึงต้องงดไปวันหนึ่ง เขาตั้งใจทำความดีเพื่อให้ครอบครัวสบายใจจึงยอม งดเหล้าเข้าพรรษาŽ คำว่า งด ใช้หมายถึง ไม่กระทำสิ่งที่จะต้องทำก็ได้ เช่น ศาลพิจารณาว่าเขากระทำผิดเพราะรู้เท่าไม่ถึงการณ์จึงงดโทษจำ เพียงแต่ให้ปรับตามสมควรเท่านั้น เงือดงดกลั้น แปลว่า ระงับ ใช้กับความโกรธ ความเคียดแค้น เช่น เธอต้องรู้จักเงือดงดอดกลั้นความโกรธไว้บ้าง มิฉะนั้นความโกรธนั้นเองจะทำให้เธอไม่มีความสุข คำว่ เงือดงออดกลั้น ปรากฏเป็นสำนวนในคำกลอนบทละครเรื่องสังข์ทอง เป็นคำพูดของท้าวสามล ว่า จำต้องเงือดงดอดกลั้น คอยหยิบผิดมันให้จงได้ ในที่นี้ เงือดงดเป็นสร้อยที่ใช้แต่งคำอดกลั้น

เว้น หมายความว่า แยกไว้ต่างหาก ละไว้ต่างหาก ไม่รวมอยู่กับส่วนอื่นๆ เช่น หมอบอกว่าเขากินอาหารได้ทุกอย่างเว้นอาหารที่มีรสเค็ม เขาไปขายของทุกวันเว้นวันพระ บางทีใช้ในความปฏิเสธ เช่น คุณต้องปฏิบัติตามคำสั่งให้ครบทุกข้อเว้นข้อใดข้อหนึ่งไม่ได้ เขาหว่านเสน่ห์ไปให้สาวทุกคนไม่เว้นแม้แต่คนแก่ วันโกนไม่ละวันพระไม่เว้น เป็นสำนวนหมายความว่า ทำทุกวัน มักหมายถึง การทำบาป การทำความชั่ว เช่น เขากินเหล้าทุกวันวันโกนไม่ละวันพระไม่เว้น ถ้าใช้ เว้นไว้แต่ เว้นแต่ จะเป็นคำสันธาน ใช้เชื่อความ เช่น ฉันจะมาทำงานที่นี่เป็นประจำทุกวันเว้นแต่ว่าคุณจะไล่ฉันออก เขาทำงานอย่างแข็งขันจริงๆ เว้นแต่ตอนที่เขาเจ็บเท่านั้น คำว่า เว้น อาจใช้ร่วมกับคำอื่น เป็น ยกเว้น งดเว้น ละเว้น หมายความว่า เว้นไปเพราะเหตุนั้นๆ เช่น ยกเว้น หมายความว่า เว้นให้เพราะยอมยกไว้ เช่น ถึงเขาจะทำผิดต่อฉัน แต่เพราะเป็นผู้มีคุณก็ต้องยกเว้นไม่ถือโทษ งดเว้น แปลว่า เว้นไม่กระทำเพราะเป็นสิ่งที่ควรงด เช่น เธอรู้แล้วอาหารนี้แสลงโรคที่เป็นอยู่ ถึงจะชอบจะอยากกินเพียงใดก็ต้องงดเว้น ส่วน ละเว้น แปลว่า เว้นไม่กระทำเพราะเป็นสิ่งที่ควรละ เช่น พอเข้าพรรษาเขาก็ปวารณาจะประพฤติตนอยู่ในศีลในธรรมละเว้นความชั่วและอบายมุขทุกชนิด

เว้นวรรค แปลว่า เว้นช่วง ใช้กับการเว้นช่องระหว่างตัวอักษรที่เขียนคำหนึ่งๆ ข้อความหนึ่งๆ หรือประโยคหนึ่งๆ เพื่อให้เข้าใจข้อความได้ชัดเจน เช่น ระหว่างคำในประโยคควรเว้นวรรค ๑ ช่วงตัวอักษร การเว้นวรรคระหว่างประโยคควรห่าง ๒-๓ ช่วงตัวอักษร เป็นต้น ปัจจุบัน คำว่า เว้นวรรค ใช้หมายถึง หยุดปฏิบัติงาน เว้นช่วงการดำรงตำแหน่งหรือการใช้สิทธิที่จะดำเนินการอย่างใดอย่างหนึ่ง ในช่วงระยะเวลาหนึ่ง เช่น ผู้ที่ทำผิดกฎหมายเลือกตั้งอาจถูกพิพากษาให้หมดสิทธิปฏิบัติงานการเมืองช่วงระยะเวลาหนึ่ง เช่น เขาทำผิดกฎหมายเลือกตั้งจึงต้องเว้นวรรคทางการเมืองทำงานการเมืองในบางตำแหน่งไม่ได้ ตามกฎของสมาคม ประธานจะเป็นเกิน ๒ สมัย ไม่ได้ เขาเป็นประธานามา ๒ สมัยแล้ว ต้องเว้นวรรคเสียก่อนจึงจะกลับมาเป็นประธานได้ใหม่ในสมัยหน้า