พลเมือง แปลว่า กำลังของเมือง หมายถึง ผู้คนทั้งหมดที่อยู่ในประเทศใดประเทศหนึ่ง พลเมือง คือ ราษฎรชาวเมือง บางทีใช้ว่า ไพร่บ้านพลเมือง จำนวนผู้คนที่เป็นประชากรในประเทศหรือในเมืองหนึ่ง เป็นจำนวนพลเมืองของประเทศหรือเมืองนั้น เช่น ปัจจุบันประเทศไทยมีพลเมืองประมาณ ๖๐ ล้านคน โลกมีพลเมืองหลายพันล้านคน พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานให้ความหมายคำว่า พลเมือง ว่า ประชาชน ราษฎร ชาวประเทศŽ แต่โดยทั่วไปมักใช้ คำว่า พลเมือง หมายถึง บุคคลที่มีสิทธิตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย เช่น มีบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยว่า พลเมืองไทยมีสิทธิและหน้าที่เสมอกัน เช่น มีสิทธิเท่าเทียมกันในการออกเสียงเลือกบุคคลไปทำหน้าที่ทางนิติบัญญัติคนละ ๑ เสียง นอกจากสิทธิ พลเมืองทุกคนย่อมมีหน้าที่ซึ่งต้องปฏิบัติเพื่อประเทศชาติ เช่น หน้าที่ในการปกป้องชาติ หน้าที่ในการเสียภาษี เพื่อให้พลเมืองของชาติไทยรู้จักหน้าที่ของตน จึงมีวิชาหน้าที่พลเมืองสอนให้นักเรียนไทยทุกคนเรียนในโรงเรียน คนที่รู้จักสิทธิและหน้าที่ของพลเมืองและปฏิบัติตามโดยไม่ขัดขืนบิดพลิ้ว เป็นพลเมืองที่สมบูรณ์ของชาติ ส่วนคนที่ช่วยเหลือกิจการของชาติโดยไม่คิดถึงความยากลำบากใดๆ เช่น ช่วยแจ้งเบาะแสของคนร้ายให้ตำรวจทราบ ช่วยเหลือคนที่ถูกโจรทำร้าย ช่วยเหลือคนที่ได้รับเคราะห์ เป็นต้น จะเรียกว่า พลเมืองดี

ราษฎร หมายถึง พลเมืองของประเทศ ในกรณีที่เป็นผู้มีสิทธิในการปกครองประเทศ เช่น ผู้ที่ได้รับเลือกให้ทำหน้าที่นิติบัญญัติแทนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง เรียกว่า ผู้แทนราษฎร หรือสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร คำว่า ราษฎร เป็นคำที่มาจากภาษาสันสกฤตว่า ราษฎร แปลว่า แว่นแคว้น บ้านเมือง ประเทศ ตรงกับคำว่า ราฏฺฐ ในภาษาบาลี ไทยใช้คำว่า รัฐ ตามความหมายเดิม แต่ใช้คำว่า ราษฎร หมายถึง ผู้ที่อยู่ในรัฐ หรือคนในรัฐ บางครั้งใช้ ราษฎร หมายถึง คนธรรมดา คนที่ไม่มีตำแหน่ง คนที่ไม่ใช่ขุนนาง ไม่ใช่ทหาร ไม่ใช่นักบวช และเป็นคำที่ใช้แทนคำว่า ประชาชนได้ เช่น พอเกษียณอายุราชการแล้วเขาก็เป็นราษฎรเต็มขั้น ขุนนางหรือราษฎรก็ไปถวายพระพรชัยแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้เหมือนกัน วันที่เสด็จพระราชดำเนินออกพระบัญชรให้ราษฎรเฝ้า ราษฎรได้ถวายบังคมชื่นชมพระบารมีทั่วหน้ากัน ราษฎรส่วนหนึ่งมีอาชีพเป็นเกษตรกร ทำไร่บ้าง ทำนาบ้าง หรือเลี้ยงสัตว์บกสัตว์น้ำต่างๆกันไป ถ้ารัฐบาลเป็นเผด็จการ ราษฎรก็ไม่มีสิทธิออกเสียงเลือกผู้บริหารประเทศ

ประชาชน แปลว่า หมู่คน พลเมือง หมายถึง สามัญชนทั่วไปที่ไม่ใช่ข้าราชการ พ่อค้า หรือนักบวช เช่น ที่พูดว่า ข้าราชการ ทหาร ตำรวจ พ่อค้า และประชาชนทุกหมู่เหล่าร่วมใจกันกระทำความดีทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในวาระทรงครองสิริราชสมบัติครบ ๖๐ ปี คำว่า ประชาชน ใช้หมายถึง ผู้คนทั้งหมดในลักษณะที่เป็นคนทั่วไป ไม่ได้แสดงความหมายใดเป็นพิเศษ เช่น ประชาชนทั้งชายหญิงต่างสรงน้ำพระและร่วมรื่นเริงกันในเทศกาลสงกรานต์ คำว่า ประชาชน อาจใช้ว่า ประชา หรือชาวประชา ในคำประพันธ์ หรือใช้ว่า ประชาราษฎร์ ประชาราษฎร์ทั้งหลาย เช่น ประชาราษฎร์ได้รับความเสียหาย จากอุทกภัยครั้งนั้นเป็นอันมาก เมื่อเกิดสงครามอาณาประชาราษฎร์ก็เดือดร้อนกันทั่วหน้า ผู้ปกครองประเทศมีหน้าที่บำบัดทุกข์บำรุงสุขให้ประชาชนราษฎร์ทั้งหลาย ส่วนคำว่า ประชากร ใช้หมายถึง จำนวนคนที่จัดเพื่อกิจการหนึ่ง หรือเพื่อจุดประสงค์ใดจุดประสงค์หนึ่ง เช่น อบจ.เริ่มดำเนินการสำรวจสำมะโนประชากร ประชากรที่ตอบแบบสอบถามมีจำนวนกว่า ๒,๐๐๐ คน นอกจากนี้ยังใช้คำว่า ประชากร หมายถึงจำนวนของสิ่งอื่นๆ สำหรับงานทางสถิติด้วย เช่น การสำรวจประชากรหมูที่เพิ่มขึ้นในช่วงระยะเวลาหนึ่ง การขยายประชากรโคกระบือเพื่อการทำนา

พสกนิกร แปลว่า หมู่ชนผู้อยู่ในอำนาจ หมายถึง ผู้คนที่อยู่ในประเทศ ภายใต้พระบรมโพธิสมภารของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พสกนิกร จึงหมายถึง คนไทยทุกภาค กลุ่มชาติพันธุ์ทุกเผ่า และคนต่างชาติทั้งปวงที่มาอยู่ มาทำงาน หรือมาเที่ยวอยู่ในประเทศไทย ผู้คนทั้งหมดนี้ถือว่าเป็นพสกนิกรในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทั้งสิ้น แม้คนไทยที่ไปเรียน ไปอยู่ หรือไปทำงานในต่างประเทศ ก็ถือว่าเป็นพสกนิกรของพระองค์ด้วย เช่น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระเมตตาต่อพสกนิกของพระองค์ ทรงปรารถนาให้พสกนิกรอยู่เย็นเป็นสุขด้วยการรู้รักษ์สามัคคี ไม่เบียดเบียนกัน และดำรงชีวิตอยู่ในระบบเศรษฐกิจพอเพียง

ปวงชน หมายถึง ผู้คนทั้งหมด ประชาชน ชาวบ้าน ชาวเมือง เป็นคำที่ใช้ในเชิงวรรณศิลป์ อย่างการแต่งคำประพันธ์ที่มีฉันทลักษณ์ เช่น ขอปวงชนทั้งชายหญิงอย่านิ่งช้า หรือในการกล่าวสุนทรพจน์ เช่น ความสงบสุขเป็นของขวัญอันมีค่าของปวงชน ปวงชนชาวไทยมีใจรักสงบ