ภาษาไทยวันนี้ - มองภาษา ขน บรรทุก บรรจุ หาบ คอน หาม แบก กระเดียด ขน เมื่อเป็นคำกริยา หมายความว่า นำผู้คน สิ่งของจำนวนน้อยหรือมากจากที่หนึ่งไปสู่อีกที่หนึ่ง เช่น แม่ซื้อของมาหลายอย่างลูกๆจึงช่วยขนเข้าบ้าน เราช่วยกันขนอาหาร เสื้อผ้า และของใช้อื่นๆ ไปแจกจ่ายให้ผู้ประสบภัยน้ำท่วม กรมการขนส่งมีหน้าที่ควบคุมดูแลกิจการการขนผู้คน สินค้า หรือสิ่งอื่น จากที่หนึ่งไปสู่อีกที่หนึ่งทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ ผู้สมัครรับเลือกตั้งจะขนผู้คนมาช่วยลงคะแนนเสียงในการเลือกตั้งไม่ได้ ปัจจุบันมีรถ รถไฟ เรือเดินทะเล เรือใหญ่ และแม้แต่เครื่องบินเป็นพาหนะขนผู้คน และสิ่งของต่างๆ จากที่หนึ่งไปสู่อีกที่หนึ่งเป็นจำนวนมากทุกวัน บรรทุก หมายความว่า บรรจุผู้คน สิ่งของหรือสิ่งอื่นๆในยานพาหนะเพื่อขนไป เช่น รถโดยสารบรรทุกผู้คนไปทำงานทุกเช้า รถสิบล้อบรรทุกข้าวสารหลายสิบกระสอบไปที่ท่าเรือ รถไฟบรรทุกผู้คนและสิ่งของต่างๆ ทั้งสินค้า น้ำมันเชื้อเพลิง และในเวลาสงครามอาจบรรทุกทหารทั้งกองทัพและอาวุธยุทโธปกรณ์ไปยังสมรภูมิด้วย เรือที่รับส่งผู้โดยสารไม่ควรบรรทุกคนมากเกินกำหนด คำว่า บรรทุก เป็นคำที่รับมาจากภาษาเขมร บนฺทุก แปลว่า วางไว้ ทำให้วางไว้ บรรจุ แปลว่า ใส่สิ่งใดสิ่งหนึ่งลงในภาชนะ เช่น บรรจุยาลงในขวด บรรจุสิ่งของลงในกล่อง ยานี้บรรจุซองละ ๒๐ เม็ด หีบห่อที่ใช้ใส่สิ่งต่างๆ เรียกว่า บรรจุภัณฑ์ ปัจจุบันบรรจุภัณฑ์มีการพัฒนาทำให้สินค้าน่าซื้อน่าใช้มากกว่าแต่ก่อน คำว่า บรรจุ หมายความว่า ใส่หรือเก็บไว้ในที่เฉพาะ เช่น การเก็บอังคาร อัฐิ หรือ ศพไว้ในโกศหรือในที่เก็บ ก็เรียกว่า บรรจุอังคาร บรรจุอัฐิ บรรจุศพ คำว่า บรรจุ อาจใช้ในความหมายเปรียบเทียบ เช่น หอพักนี้บรรจุนักศึกษาได้ ๑๐๐ คน สถานีโทรทัศน์บรรจุรายการที่มีประโยชน์สำหรับเด็กมากขึ้น เราควรบรรจุวิชาความเป็นคนไทยที่ดีไว้ในหลักสูตรทุกหลักสูตร ถ้าเธอบรรจุคำสอนของพ่อแม่ไว้ในสมองบ้างเธอก็ไม่ลำบากอย่างนี้ การรับข้าราชการหรือการจัดบุคคลให้เข้าประจำตำแหน่ง ก็เรียกว่า บรรจุเข้าเป็นข้าราชการ บรรจุบุคคลเข้าเป็นพนักงานขององค์กรหรือของบริษัท คำว่า บรรจุ เป็นคำที่รับมาจากภาษาเขมร บนฺจุะ แปลว่า ทำให้ลง ใส่ลง หาบ เป็น กิริยาขนสิ่งของไปด้วยการเอาสิ่งของใส่กระจาดก ๒ ใบ ใส่กระจาดไว้ในสาแหรก ๒ อัน แล้วแขวนสาแหรกไว้ที่ปลายไม้คาน ใช้ไหล่รับกลางไม้คานนั้น เช่น แม่ค้าหาบของไปขาย ถ้าใส่ของในกระบุงโยงกระบุงนั้นด้วยเชือก แขวนกระบุงที่ปลายไม้คานหรือไม้อื่น แล้วใช้ไหล่รับไม้คานแล้วเดินไป ก็เรียกได้ว่า หาบ แม่ค้าที่หาบของเดินขายไปตามที่ต่างๆ เรียกว่า หาบเร่ คอน เป็นกิริยาเอาสิ่งของผูกห้อยกับปลายไม้คาน หรือปลายไม้แบกบ่าพาไป เช่น ตอนที่อพยพจากบ้านเข้าไปอยู่ในเมือง เขาเอาห่อเสื้อผ้าผูกกับปลายไม้แล้วคอนไปทำให้ไม่รู้สึกว่าของนั้นหนัก คอน มีความหมาย เอียงไปข้างหนึ่ง ไม่สมดุล การยกของหนักด้วยมือข้างเดียว ก็เรียกว่า คอน นอกจากนี้ การพายเรือไปคนเดียวพายด้านเดียว ไม่มีคนถ่วงหัวเรือ ไม่มีคนช่วยพายให้มีการถ่วงดุลก็เรียกว่า คอนเรือ หาม เป็นกิริยาขนคน สัตว์หรือสิ่งใดสิ่งหนึ่งไปโดยคน ๒ คน สิ่งที่หามนั้นอาจพาดไว้บนไม้ เช่น เขาช่วยกันหามสุนัขที่ตายแล้วไปฝัง พ่อค้าหามวัวหามหมูไปชำแหละ ถ้าเป็นคน เช่น คนเจ็บ ก็มักให้นอนบนเปลแล้วให้คน ๒ คนหามหัวท้ายไป หากไม่มีเปล ไม่มีไม้ การที่คน ๒ คน หรือมากกว่า ๒ คน ช่วยกันยกสิ่งที่ต้องการขนย้ายไป ก็เรียกว่า หาม เช่น เขาช่วยกันหามคนเจ็บไปส่งที่โรงพยาบาล แบก หมายถึงกิริยา ยกของที่มีน้ำหนักขึ้นวางบนบ่าหรือบนหลัง เช่น กรรมกรแบกกระสอบข้าวสารไปบรรจุในโรงเก็บ เขาแบกคนเจ็บขึ้นบ่าไปหาหมอ แบก เป็นกิริยารับน้ำหนัก จึงใช้ในความเปรียบเทียบถึงการแบกความรับผิดชอบ การแบกภาระหน้าที่ การแบกความทุกข์ และแบกสิ่งที่ทำให้หนักใจทำให้กังวลใจ เช่น เมื่อพ่อตาย เขาต้องแบกภาระรายจ่ายของครอบครัวทั้งหมดเพียงคนเดียว ผู้บริหารประเทศต้องแบกภาระรับผิดชอบทุกข์สุขของคนในประเทศ ไหนๆสามีเธอก็ตายไปแล้วเธอจะมางอมืองอเท้านั่งแบกความทุกข์อยู่ทำไม เลิกทุกข์มาคิดทำมาหากินดีกว่า คำว่า แบก ปรากฏในคำประสมคำหนึ่ง คือ แบกหน้า แปลว่า จำใจเข้ามาหาหรือมาขอความช่วยเหลือจากผู้ที่ตนเคยทำไม่ดีมาก่อน เช่น เราทำอวดดีไม่ง้อพ่อแม่ ตอนนี้ไม่มีเงินใช้แล้วงานก็หาไม่ได้ คงต้องแบกหน้ากลับไปขอโทษพ่อแม่ ขอพึ่งท่านใหม่ เราไปด่าผู้ใหญ่บ้านว่าแกใส่ร้ายลูกเราว่าติดยา ตอนนี้คงต้องแบกหน้าไปขอพึ่งผู้ใหญ่ให้แกช่วยไปประกันลูกเราให้ กระเดียด เป็นกิริยาใช้สะโพกข้างหนึ่งแบกน้ำหนักของไป ด้วยการเอาของที่จะแบกวางบนสะโพกข้างหนึ่ง แล้วใช้มือข้างนั้นประคองของไว้ เช่น เธอกระเดียดกระจาดใส่ผักที่เก็บมาจากสวนไปขายที่ตลาด บนผนังมีรูปวาดสาวเขมรกระเดียดคนโทน้ำเข้าสะเอว ถ้าแบกน้ำหนักเด็กไว้บนสะโพกเด็กจะใช้ขาโอบสะเอวผู้แบกไว้ เรียกว่า อุ้มเข้าสะเอว เช่น เธอเลี้ยงน้องอุ้มน้องเข้าสะเอวมาทุกคน ปัจจุบันไม่นิยมอุ้มเด็กเข้าสะเอวเพราะคิดว่าจะทำให้ขากางไม่สวย
ขน เมื่อเป็นคำกริยา หมายความว่า นำผู้คน สิ่งของจำนวนน้อยหรือมากจากที่หนึ่งไปสู่อีกที่หนึ่ง เช่น แม่ซื้อของมาหลายอย่างลูกๆจึงช่วยขนเข้าบ้าน เราช่วยกันขนอาหาร เสื้อผ้า และของใช้อื่นๆ ไปแจกจ่ายให้ผู้ประสบภัยน้ำท่วม กรมการขนส่งมีหน้าที่ควบคุมดูแลกิจการการขนผู้คน สินค้า หรือสิ่งอื่น จากที่หนึ่งไปสู่อีกที่หนึ่งทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ ผู้สมัครรับเลือกตั้งจะขนผู้คนมาช่วยลงคะแนนเสียงในการเลือกตั้งไม่ได้ ปัจจุบันมีรถ รถไฟ เรือเดินทะเล เรือใหญ่ และแม้แต่เครื่องบินเป็นพาหนะขนผู้คน และสิ่งของต่างๆ จากที่หนึ่งไปสู่อีกที่หนึ่งเป็นจำนวนมากทุกวัน บรรทุก หมายความว่า บรรจุผู้คน สิ่งของหรือสิ่งอื่นๆในยานพาหนะเพื่อขนไป เช่น รถโดยสารบรรทุกผู้คนไปทำงานทุกเช้า รถสิบล้อบรรทุกข้าวสารหลายสิบกระสอบไปที่ท่าเรือ รถไฟบรรทุกผู้คนและสิ่งของต่างๆ ทั้งสินค้า น้ำมันเชื้อเพลิง และในเวลาสงครามอาจบรรทุกทหารทั้งกองทัพและอาวุธยุทโธปกรณ์ไปยังสมรภูมิด้วย เรือที่รับส่งผู้โดยสารไม่ควรบรรทุกคนมากเกินกำหนด คำว่า บรรทุก เป็นคำที่รับมาจากภาษาเขมร บนฺทุก แปลว่า วางไว้ ทำให้วางไว้ บรรจุ แปลว่า ใส่สิ่งใดสิ่งหนึ่งลงในภาชนะ เช่น บรรจุยาลงในขวด บรรจุสิ่งของลงในกล่อง ยานี้บรรจุซองละ ๒๐ เม็ด หีบห่อที่ใช้ใส่สิ่งต่างๆ เรียกว่า บรรจุภัณฑ์ ปัจจุบันบรรจุภัณฑ์มีการพัฒนาทำให้สินค้าน่าซื้อน่าใช้มากกว่าแต่ก่อน คำว่า บรรจุ หมายความว่า ใส่หรือเก็บไว้ในที่เฉพาะ เช่น การเก็บอังคาร อัฐิ หรือ ศพไว้ในโกศหรือในที่เก็บ ก็เรียกว่า บรรจุอังคาร บรรจุอัฐิ บรรจุศพ คำว่า บรรจุ อาจใช้ในความหมายเปรียบเทียบ เช่น หอพักนี้บรรจุนักศึกษาได้ ๑๐๐ คน สถานีโทรทัศน์บรรจุรายการที่มีประโยชน์สำหรับเด็กมากขึ้น เราควรบรรจุวิชาความเป็นคนไทยที่ดีไว้ในหลักสูตรทุกหลักสูตร ถ้าเธอบรรจุคำสอนของพ่อแม่ไว้ในสมองบ้างเธอก็ไม่ลำบากอย่างนี้ การรับข้าราชการหรือการจัดบุคคลให้เข้าประจำตำแหน่ง ก็เรียกว่า บรรจุเข้าเป็นข้าราชการ บรรจุบุคคลเข้าเป็นพนักงานขององค์กรหรือของบริษัท คำว่า บรรจุ เป็นคำที่รับมาจากภาษาเขมร บนฺจุะ แปลว่า ทำให้ลง ใส่ลง หาบ เป็น กิริยาขนสิ่งของไปด้วยการเอาสิ่งของใส่กระจาดก ๒ ใบ ใส่กระจาดไว้ในสาแหรก ๒ อัน แล้วแขวนสาแหรกไว้ที่ปลายไม้คาน ใช้ไหล่รับกลางไม้คานนั้น เช่น แม่ค้าหาบของไปขาย ถ้าใส่ของในกระบุงโยงกระบุงนั้นด้วยเชือก แขวนกระบุงที่ปลายไม้คานหรือไม้อื่น แล้วใช้ไหล่รับไม้คานแล้วเดินไป ก็เรียกได้ว่า หาบ แม่ค้าที่หาบของเดินขายไปตามที่ต่างๆ เรียกว่า หาบเร่ คอน เป็นกิริยาเอาสิ่งของผูกห้อยกับปลายไม้คาน หรือปลายไม้แบกบ่าพาไป เช่น ตอนที่อพยพจากบ้านเข้าไปอยู่ในเมือง เขาเอาห่อเสื้อผ้าผูกกับปลายไม้แล้วคอนไปทำให้ไม่รู้สึกว่าของนั้นหนัก คอน มีความหมาย เอียงไปข้างหนึ่ง ไม่สมดุล การยกของหนักด้วยมือข้างเดียว ก็เรียกว่า คอน นอกจากนี้ การพายเรือไปคนเดียวพายด้านเดียว ไม่มีคนถ่วงหัวเรือ ไม่มีคนช่วยพายให้มีการถ่วงดุลก็เรียกว่า คอนเรือ หาม เป็นกิริยาขนคน สัตว์หรือสิ่งใดสิ่งหนึ่งไปโดยคน ๒ คน สิ่งที่หามนั้นอาจพาดไว้บนไม้ เช่น เขาช่วยกันหามสุนัขที่ตายแล้วไปฝัง พ่อค้าหามวัวหามหมูไปชำแหละ ถ้าเป็นคน เช่น คนเจ็บ ก็มักให้นอนบนเปลแล้วให้คน ๒ คนหามหัวท้ายไป หากไม่มีเปล ไม่มีไม้ การที่คน ๒ คน หรือมากกว่า ๒ คน ช่วยกันยกสิ่งที่ต้องการขนย้ายไป ก็เรียกว่า หาม เช่น เขาช่วยกันหามคนเจ็บไปส่งที่โรงพยาบาล แบก หมายถึงกิริยา ยกของที่มีน้ำหนักขึ้นวางบนบ่าหรือบนหลัง เช่น กรรมกรแบกกระสอบข้าวสารไปบรรจุในโรงเก็บ เขาแบกคนเจ็บขึ้นบ่าไปหาหมอ แบก เป็นกิริยารับน้ำหนัก จึงใช้ในความเปรียบเทียบถึงการแบกความรับผิดชอบ การแบกภาระหน้าที่ การแบกความทุกข์ และแบกสิ่งที่ทำให้หนักใจทำให้กังวลใจ เช่น เมื่อพ่อตาย เขาต้องแบกภาระรายจ่ายของครอบครัวทั้งหมดเพียงคนเดียว ผู้บริหารประเทศต้องแบกภาระรับผิดชอบทุกข์สุขของคนในประเทศ ไหนๆสามีเธอก็ตายไปแล้วเธอจะมางอมืองอเท้านั่งแบกความทุกข์อยู่ทำไม เลิกทุกข์มาคิดทำมาหากินดีกว่า คำว่า แบก ปรากฏในคำประสมคำหนึ่ง คือ แบกหน้า แปลว่า จำใจเข้ามาหาหรือมาขอความช่วยเหลือจากผู้ที่ตนเคยทำไม่ดีมาก่อน เช่น เราทำอวดดีไม่ง้อพ่อแม่ ตอนนี้ไม่มีเงินใช้แล้วงานก็หาไม่ได้ คงต้องแบกหน้ากลับไปขอโทษพ่อแม่ ขอพึ่งท่านใหม่ เราไปด่าผู้ใหญ่บ้านว่าแกใส่ร้ายลูกเราว่าติดยา ตอนนี้คงต้องแบกหน้าไปขอพึ่งผู้ใหญ่ให้แกช่วยไปประกันลูกเราให้ กระเดียด เป็นกิริยาใช้สะโพกข้างหนึ่งแบกน้ำหนักของไป ด้วยการเอาของที่จะแบกวางบนสะโพกข้างหนึ่ง แล้วใช้มือข้างนั้นประคองของไว้ เช่น เธอกระเดียดกระจาดใส่ผักที่เก็บมาจากสวนไปขายที่ตลาด บนผนังมีรูปวาดสาวเขมรกระเดียดคนโทน้ำเข้าสะเอว ถ้าแบกน้ำหนักเด็กไว้บนสะโพกเด็กจะใช้ขาโอบสะเอวผู้แบกไว้ เรียกว่า อุ้มเข้าสะเอว เช่น เธอเลี้ยงน้องอุ้มน้องเข้าสะเอวมาทุกคน ปัจจุบันไม่นิยมอุ้มเด็กเข้าสะเอวเพราะคิดว่าจะทำให้ขากางไม่สวย
บริษัท อักษรโสภณ จำกัด 58 สุขุมวิท 36 (นภาศัพท์) คลองตัน คลองเตย กรุงเทพฯ10110 โทร 0-2258-5861 Fax0-2258-9130
มีปัญหาในการใช้งานติดต่อ Webmaster@aksornsobhon.co.th